Điện thoại / Facebook / Zalo: 0909 633 345

Một chút quan sát về cách thức giáo dục con cái

56 lượt xem - Ngày:

Điều gì có thể tạo nên những đứa trẻ thành công, cá tính và khác biệt so với phần còn lại? Câu hỏi này lại là câu trả lời đúng đắn cho câu hỏi giáo dục là gì? Giáo dục có phải đơn thuần là đưa con cái đến trường, ép chúng học thật giỏi các môn văn hóa với một mớ kiến thức nhồi nhét hằng ngày?

Phàm là cha mẹ, ai cũng muốn con cái mình lớn lên sẽ là những con người thành công. Nhưng theo cách thức giáo dục thông thường và truyển thống, hoàn toàn theo cảm tính của các bậc cha mẹ, nhiều lúc họ bị cuốn theo mối quan tâm về điểm số của con em mình trong trường học, áp đặt chúng vào các khuôn khổ định hướng hoàn toàn cảm tính mà thiếu sự đầu tư, nghiên cứu để thử áp dụng những phương pháp thực sự có hiệu quả. Hãy thử hình dung một lịch trình giáo dục thông thường của các bậc cha mẹ truyền thống như sau:

Hằng ngày, một đứa trẻ được đưa đến trường và được đón về khi cha mẹ chúng đi làm về mỗi chiều. Đến tối, sau khi ăn, chúng lại bị nhồi nhét một mớ kiến thức từ các bài tập về nhà. Đương nhiên, bên cạnh đó là một chút thời gian vui chơi, có thể là bên bạn bè hoặc cha mẹ trong các giờ chiều tối. Vậy đâu là sự khác biệt giữa những đứa trẻ với nhau khi hầu hết chúng cũng cùng sống trong một môi trường có văn hóa tương đồng, học cùng trường và với cùng một giáo viên giảng dạy? Với cách giáo dục hoàn toàn đơn điệu và cảm tính như vậy, có chăng chỉ là một chút khác biệt trong văn hóa và điều kiện gia đình, đối tượng bạn bè khiến nhận thức và tư duy của chúng có chút khác biệt. Nhưng hầu hết đa phần chúng sẽ không khác gì những con gà công nghiệp, buổi sáng được lùa ra cho ăn và buổi tối được đưa về chuồng!

Tư duy, nhận thức và tính cách của một đứa trẻ sẽ được hình thành từ những yếu tố cộng hưởng từ môi trường sống, học tập, mối quan hệ gia đình, bạn bè và thế giới quan mà chúng được tiếp xúc. Do đó, nếu quá trình giáo dục trẻ em chỉ lập lại một cách đơn điệu theo cảm tính của các bậc cha mẹ theo các khuôn khổ chủ quan, duy ý chí sẽ khó tạo nên lợi thế hoặc sự khác biệt về tư duy cũng như tính cách cho con cái của mình.

Quan sát cách giáo dục con của người giàu, ngoài việc tạo mọi điều kiện tốt nhất để con cái có môi trường học tập tốt, đa phần hầu hết những đứa trẻ lanh lợi được tạo điều kiện để trải nghiệm cuộc sống ở nhiều góc độ. Chúng được cho tham gia các khóa học ngoại khóa mang tính chất là quan sát, giao lưu và học hỏi thay vì những kiến thức văn hóa nhồi nhét ở trường lớp. Những gia đình có điều kiện thậm chí cho con mình tham gia các khóa hè tại nước ngoài, ủy thác hoàn toàn cho các tổ chức giao dục mà không cần phải đi kèm con mình, họ chỉ quan sát từ xa và cố gắng tạo mọi điều kiện hỗ trợ cho con mình. Rõ ràng, một đứa trẻ được đi đây đi đó, được ra ngoài quan sát thì thế giới quan và tầm nhìn của nó sẽ hoàn toàn khác biệt so với những đứa trẻ suốt ngày chỉ ngồi ở nhà với đống sách vở bài tập  về nhà. Hầu hết các bậc cha mẹ, có thể vì điều kiện gia đình, công việc, không ý thức đến lợi ích của việc đưa con đi du lịch để mở rộng thế giới quan và tầm nhìn cho trẻ sau này. Có thể, ở phần này nhiều người sẽ đi đến kết luận là cuối cùng sẽ phụ thuộc vào điều kiện kinh tế cả. Nhưng vẫn còn rất nhiều cách thức phù hợp về tài chính để giáo dục và rèn luyện tư duy cho con trẻ nhưng đòi hỏi sự hi sinh của bố mẹ như sau:

Sau thời gian đi làm về, các bậc cha mẹ có thể cho con mình đăng ký tham gia các lớp học năng khiếu như bơi lội, đá bóng,…. Việc tham gia các lớp học này sẽ giúp trẻ được trang bị những kỹ năng cần thiết và tiếp xúc với các bạn bè khác ngoài trường lớp. Hoặc giả dụ, một đứa trẻ ban đầu thích bơi lội nhưng sau đó dần nhàm chán, chúng ta lại cho nó tham gia lớp đá bóng,…Cứ thế quá trình đó lặp lại, một đứa trẻ sẽ được trải nghiệm nhiều bộ môn và dần nhận thấy niềm đam mê, sở thích của bản thân mình. Từ những trải nghiệm đó, nó có thể hình thành tư duy phản biện để tranh đấu cho sự lựa chọn và đam mê của mình. Bạn thích một đứa trẻ cãi bướng một cách vô căn cứ, thích được nuông chiều một cách vô lí hay một đứa trẻ có những trải nghiệm cần thiết đủ để đưa ra những lí do phản biện hợp lý. Đương nhiên, đối với một đứa trẻ thì tư duy phản biện không thể hình thành ngày một ngày hai, hay thậm chí là mất rất nhiều năm để chúng có đủ trải nghiệm và hình thành nên tư duy phản biện như vậy. Nên điều đó đòi hỏi các sự hi sinh không nhỏ từ các bậc cha mẹ, dành thời gian cho con trải nghiệm ngay từ nhỏ và cho chúng trải nghiệm càng nhiều càng tốt. Từ đó, chúng sẽ có thói quen biết cách chọn lọc những gì mà chúng thực sự thích. Nếu được lựa chọn, tôi sẽ muốn con cháu của mình thay vì học đều các môn trên trường lớp, chúng sẽ biết môn nào chúng thích và có sự chọn lọc chuyên môn hóa ngay từ nhỏ thay vì cào bằng và cố gắng giỏi tất cả các môn. Thói quen và tư duy phản biện sẽ dần hình thành nếu các đứa trẻ có càng nhiều trải nghiệm và sẽ là nền tảng hình thành nên những kỹ năng cần thiết khi nó trưởng thành.

Giáo dục con cái theo cách truyền thống, thông thường các bậc cha mẹ sẽ ép con cái vào một khuôn khổ nhất định, thậm chí cực đoan là nhiều gia đình còn ép con mình vào các trường lớp, ngành mà họ muốn thay vì cái mà chúng muốn ngay cả khi chúng đã trưởng thành. Liệu điều đó có đúng đắn và thực sự tốt cho con mình?

Nếu một đứa trẻ đã đến tuổi trưởng thành mà vẫn không có bất kỳ chính kiến hay quan điểm phản biện, đấu tranh cho sự lựa chọn của mình thì rõ ràng rất khó để tin rằng đó là đứa trẻ có thể thành công. Bản thân chúng ta, các bậc cha mẹ chưa chắc là khuôn mẫu thành công để con cái noi theo, và tiềm năng của mỗi người hoàn toàn khác nhau, nếu giáo dục mà lại đi giới hạn con cái trong khuôn mẫu của chúng ta thì chẳng khác gì triệt tiêu tiềm năng phát triển và sự sáng tạo của chúng.

Nên chăng, giáo dục một cách có ý thức và chọn lọc thì thay vì ép con vào khuôn khổ của mình chúng ta phải ép mình vào khuôn khổ của chúng. Dạy con không phải là bắt chúng nấu món mà chúng ta thích mà hãy xem thời gian, công sức, điều kiện của chúng ta là nguyên liệu cung cấp cho chúng tự nấu món ăn mà chúng thích. Ở đây hoàn toàn không phải theo ý là nuông chiều những gì chúng muốn. Mà cung cấp những điều kiện mà chúng ta tin rằng chúng sẽ có những lựa chọn đúng đắn để có thể đạt được những thành công trong cuộc sống. Chúng ta chỉ nên dạy con cháu về các chuẩn mực đạo đức, điều gì nên làm và không nên làm để chúng có thể tự bảo vệ mình, đồng thời giải thích một cách hợp lý và đúng đắn những thắc mắc của chúng.

Chúng ta đều biết văn hóa giáo dục của Mỹ đã tạo nên những lớp trẻ có tính tự lập cao và hình thành nên những doanh nhân trẻ tuổi bậc nhất thế giới. Trong 2 cuốn sách: “Tự truyện của Steve Job” Và “Richard Branson – Đường ra biển lớn” cho thấy nét khác biệt rất lớn trong văn hóa giáo dục của người Mỹ và phương Tây so với Việt Nam, mặc dù điều kiện kinh tế khó khăn nhưng khi Steve Job yêu cầu được học ở trường có kinh phí đắt đỏ thì bố mẹ nuôi buộc phải đáp ứng nhu cầu của anh ta hoặc như Richard Branson khi khởi nghiệp thời sinh viên thì luôn được gia đình hỗ trợ hết mực mặc dù không ít lần gặp thất bại những lúc đầu. Điều đó khác biệt rất lớn với văn hóa truyền thống ở Việt Nam, đương nhiên người giàu chắc hẳn có cách giáo dục sẽ cấp tiến hơn đối với con cái họ. Còn đa phần những gia đình truyền thống, điều kiện kinh tế eo hẹp hơn dù có hỗ trợ cho con em mình nhưng đi kèm với đó là vô số điều kiện ràng buộc, bóp nát sự sáng tạo của chúng.

Mặc dù bài viết này hoàn toàn là những quan sát chủ quan của bản thân tôi khi quan sát cách thức giáo dục của những gia đình giàu có hoặc vài hình mẫu gia đình được tôi đánh giá là có quá trình giáo dục con cái tốt, những đứa trẻ có tính tình lanh lợi và tư duy giao tiếp tốt hơn đa phần những đứa trẻ khác. Để giáo dục con cái được như người giàu, ừ thì trước tiên mình phải giàu và có điều kiện. Nhưng nếu điều kiện chưa cho phép, chúng ta có thể tiếp cận những cách thức giáo dục phù hợp hơn. Ngoài việc, tạo những điều kiện tốt nhất cho con cái về môi trường học tập, chúng ta nên chú tâm hơn đến việc tạo cho chúng càng nhiều trải nghiệm càng tốt ngay từ nhỏ, mở rộng thế giới quan cho chúng, giúp hình thành tư duy phản biện và những kỹ năng cần thiết cho trẻ sau này. Điều này đòi hỏi sự hi sinh về thời gian và công sức của chúng ta trong những năm đầu đời của con cái. Nên chăng, giới hạn của chúng ta trong việc giao dục con cái là cố gắng giúp trẻ phân biệt đâu là đúng/sai và sống có trách nhiệm, đạo đức. Còn về mặt tư duy nên mang tính chất định hướng để trẻ tự hình thành sự chọn lựa cho mình. Muốn dạy con thành công không có cách nào khác là phải chịu khó quan sát cách dạy con của những người thành công trong việc giáo dục con cái, thay vì áp đặt các tư duy chủ quan và đầy cảm tính.

 VIET EURO

BÌNH LUẬN( 0)

CÁC TIN LIÊN QUAN

Đối tác